Samen veilig vooruit

Daan Petersen werkt inmiddels zo’n vijftien jaar bij Wolfswinkel Infra en kent het werk op de weg als geen ander. Als chauffeur én mentorchauffeur begeleidt hij nieuwe collega’s en juist daarom is zijn rol binnen het veiligheidsprogramma hein & guus een logische. Samen met een klein groepje collega’s volgt hij de trainingen, met als doel om de inzichten vervolgens verder te verspreiden binnen de organisatie. “Doordat we het met een kleinere groep doen, kun je meer aandacht geven aan de verschillende thema’s en inhoud. Daarna neem je het mee de praktijk in, richting collega’s. Dat werkt beter dan alles in één keer bij een grote groep neerleggen.”

In die praktijk zit voor Daan ook meteen de kracht van het programma. Veilig werken gaat namelijk niet alleen over regels, maar vooral over momenten die zich dagelijks voordoen. “We werken met grote machines en vaak met veel mensen om je heen. Collega’s, maar ook toevallige voorbijgangers,” vertelt hij. “Mensen die achter je machine langs lopen zonder op te letten, bijvoorbeeld. Vroeger dacht je sneller: laat maar gaan. Nu stap ik juist eerder uit om uit te leggen waarom dat gevaarlijk is.” Dat gesprek maakt verschil, merkt hij. “Mensen schrikken soms even, maar gaan er wel over nadenken. Al blijft het soms lastig, want niet iedereen wil luisteren.”

Van bewustwording naar gedrag

Het programma helpt hem niet alleen om situaties te herkennen, maar vooral ook om er iets mee te doen. “Het is eigenlijk een soort cursus communicatieve vaardigheden,” zegt hij nuchter. “Je leert hoe en wanneer je iemand aanspreekt.” Dat gebeurt niet alleen tijdens trainingen, maar juist ook op de werkvloer zelf. Tijdens een koffiemoment worden situaties besproken en ervaringen gedeeld. “Je herhaalt eigenlijk dingen die iedereen al weet: houd afstand, zorg voor voldoende ruimte. Maar juist door het er samen over te hebben, blijft het hangen en wordt iedereen weer scherp. Waar normaal gesproken heel snel guus naar boven komt en zegt dat het toch net wel past of kan. Of dat iedereen dit toch zo doet? luisteren we nu bewuster naar hein die de juiste keuze maakt.”

Binnen het programma houdt Daan zich specifiek bezig met het thema zichtbaarheid. Daarbij gaat het volgens hem om veel meer dan alleen gezien worden. “Het draait om overzicht en ruimte. Dat iedereen zichtbaar is, de juiste kleding draagt en dat een werkvak logisch is ingericht.” In de praktijk ziet hij nog regelmatig situaties waarin dat onder druk staat. “Een werkvak van drie meter met een auto van tweeënhalve meter? Dan weet je eigenlijk al dat het niet gaat werken. Dan loopt iedereen elkaar in de weg.” Zeker bij nachtwerk wordt dat nog belangrijker. “Dan moet er gewoon voldoende licht zijn en genoeg ruimte om veilig te kunnen werken. Dat geeft overzicht, maar ook rust. Als het echt niet veilig kan, dan stop ik gewoon met werken. Veiligheid gaat voor alles.”

Samen scherp blijven

Die bewustwording is de afgelopen jaren gelukkig duidelijk gegroeid, merkt Daan. “Collega’s melden meer dan vroeger. We hebben nu een veiligheidsapp en daar komen steeds vaker meldingen in. Bijvoorbeeld als een afzetting niet klopt of een situatie niet veilig genoeg is.” Belangrijker nog: er wordt binnen onze organisatie ook echt iets met die meldingen gedaan. “Er wordt snel geschakeld met de opdrachtgever en als het niet veilig is, dan wordt het werk stilgelegd. Zo hoort het ook. Je hebt er niks aan als er iemand aangereden wordt.”

Wat volgens hem helpt, is dat het programma niet belerend voelt. De verhalen en voorbeelden van hein en guus blijven rondgaan binnen de organisatie, zonder dat het geforceerd wordt. “Je komt het steeds weer tegen, ook op kantoor met wisselende posters en thema’s. Daardoor word je er vanzelf aan herinnerd.” En hoewel hij er niet elke dag bewust bij stilstaat, merkt hij dat het wel in zijn handelen zit. “Op het moment dat een mogelijk onveilige situatie zich voordoet, denk je toch: moet ik hier iets mee? En hoe ga ik dit aanpakken?”

Veiligheid doe je samen

Het aanspreken van collega’s hoort daar vanzelfsprekend bij, al is dat volgens Daan minder ingewikkeld dan het soms lijkt. “Iedereen heeft z’n eigen manier. Het helpt dat je er samen over nadenkt. Je stelt een vraag en laat iemand zelf tot inzicht komen. Dat werkt vaak het best.” Tegelijkertijd weet hij ook dat niet elke situatie vraagt om een gesprek. Vooral met voorbijgangers is dat nog wel eens lastig. “Sommige mensen willen gewoon niet luisteren. Soms is het beter om iemand gewoon weg te laten gaan. Eindeloos discussiëren heeft geen zin.”

Veilig werken is volgens hem uiteindelijk een gezamenlijke verantwoordelijkheid, waarin ook de omstandigheden een grote rol spelen. “Wij komen met de veegwagen en gaan ervan uit dat de werkplek goed is ingericht. Dat ligt vaak bij de werkvoorbereiding en de opdrachtgever. Maar als het niet klopt, moeten we daar wel iets van zeggen. En dat gebeurt nu ook steeds vaker.”

Voor collega’s of anderen in de infra die nog niet bekend zijn met het programma, houdt Daan het bewust simpel: “Doe gewoon normaal. Denk even goed na.” Juist in die eenvoud zit volgens hem de kern van veilig werken: alert zijn, elkaar helpen en vooral blijven kijken naar wat er beter kan.